Blindgangers en voetzoekers

Renske Schappin (20) uit Lombok is voorzitter en initiatiefnemer van de stichting Zintuiglijke kunst. De komende vijf weken zijn op haar initiatief kunstwerken te zien die andere zintuigen prikkelen dan alleen het oog. Vrijdag 22 augustus opende Paul Haenen als dominee Gremdaat deze bijzondere tentoonstelling in de voormalige rechtbank in de Hamburgerstraat.

Impressie van de tentoonstelling op RTV Utrecht:
kijk verder

Renske Schappin, studente theaterwetenschappen en psychologie, werd anderhalf jaar geleden geprikkeld door een blinde medestudent tijdens een busrit naar het station. “Welke krant lees jij het liefst?” De jongen las het liefst het Algemeen Dagblad, vanwege de vele foto’s”. Eenmaal bij het station aangekomen bleef Renske vertwijfeld achter, “Foto’s...kan hij die dan ervaren?” Ja dus, slechts een klein percentage van de slechtzienden is helemaal blind. “Dat zette me aan het denken.” Op dat moment begon Renske Schappin samen met haar vriendin Liesje van den Berk, studente aan de kunstacademie, aan een inventarisatie wat er op het gebied van kunst en cultuur voor slechtzienden bestaat. Over het algemeen zijn dat voornamelijk tentoonstellingen waar bezoekers beelden kunnen voelen. “Er moet toch meer mogelijk zijn, kunst die alle zintuigen prikkelt. Zo kwamen we op het idee om een stichting op te richten en fondsen aan te schrijven met ons idee. In januari hadden we een lijst klaar met kunstenaars die we wilden vragen speciaal voor zo’n tentoonstelling werk te maken. Daarnaast hebben we overleg gevoerd met instellingen en slechtzienden om te peilen waar behoefte aan is. ”

De afgelopen maanden heeft Renske naast haar studie zo’n twee tot drie dagen full time gewerkt aan de tentoonstelling. Negen gerenommeerde kunstenaars exposeren de komende vijf weken in de voormalige rechtbank. Alle kunstwerken zijn speciaal voor die locatie gemaakt. Zo heeft de Japanse kunstenaar Ryoji Ikeda een geluidsdichte ruimte gemaakt waar geluid op een aparte manier te beleven is. Tanja Smeets, overigens ook uit Lombok, heeft een installatie van knopen om de monumentale trap in het gebouw gemaakt. David Bade heeft voor deze tentoonstelling een groot (kleurrijk) beeld gemaakt dat je bovendien mag aanraken.

Eerste indruk

Het is de bedoeling dat zowel goedzienden als visueel gehandicapten volwaardig kunnen genieten van de kunstwerken en met elkaar van gedachten kunnen wisselen over wat ze beleven. Tot nu toe beleeft een slechtziende een kunstwerk vanuit de details. Door een beeld te betasten moet je een indruk krijgen van het geheel. Mensen zonder een handicap hebben het voordeel van een ‘eerste indruk’. De tentoonstelling ‘Blindgangers en voetzoekers’ wil daar verandering in brengen. “Deze kunstwerken zijn spannend, onconventioneel en leveren een intense beleving,” aldus Renske.

Maar hoe zit het dan met de toegankelijkheid van de tentoonstelling? “Alle voorzieningen voor slechtzienden zijn er, zoals bijvoorbeeld een plek voor de blindegeleide honden. Vele vrijwilligers zijn tijdens de tentoonstelling aanwezig om fysiek en inhoudelijk te begeleiden. Maar dat is het dan. We willen niet betuttelend zijn en het is dus ook geen knuffelkunst, ook al is het werk speciaal voor hen gemaakt. De looppaden zijn een combinatie van rubber en traanplaat, zodat ieder zelfstandig naar de kunstwerken kan lopen. Ook de poster is een goed voorbeeld van hoe gelijkwaardigheid tussen slechtzienden en zienden centraal staat. De kleur geel wordt gebruikt, deze kleur is voor slechtzienden het beste zichtbaar, en verder staat de aankondiging scheef op de poster. “Je houdt automatisch je hoofd schuin. Veel slechtzienden hebben ook een focus afwijking en doen precies hetzelfde. Dat levert grappige reacties op.”

Autonoom kunstwerk

De cd rom die je kunt aanschaffen is een bijzondere. Aan een papieren catalogus heb je niet zoveel, weinig mensen kunnen braille lezen. Onze catalogus, een cd rom te koop voor 6 euro, is eigenlijk een autonoom kunstwerk op zich. Tijdens de tentoonstelling is de cd rom geïntegreerd in een installatie te bekijken.

Op woensdagmiddag en zaterdag kunnen kinderen rondleidingen krijgen. Bijvoorbeeld onder begeleiding een vrije val maken in het stage dive kunstwerk van Geertje Tjalma. Ook de enorme houten beelden van de Utrechtse kunstenaar Tim Oegema, overigens zelf slechtziend, zijn te bekijken. Neem voor meer informatie contact op met Liesje van den Berk 06-12145484.

Impressie van de tentoonstelling op RTV Utrecht:
kijk verder

23/8 tot en met 26/9/2003
Voormalige gerechtsgebouw
Hamburgerstraat 28 Utrecht
Openingstijden: dinsdag t/m zondag van 12 tot 18:00 en op donderdag tot 21:00 uur
Toegang: 5 euro, catalogus: 6 euro

Email: zintuiglijkekunst@hotmail.com

Lombox | 20-08-03

Vrijwilligers

Lijkt het je leuk om tijdens de tentoonstelling hedendaagse kunst "Blindgangers en voetzoekers" publieksmedewerker te zijn? Graag.

Als publieksmedewerker verkoop je kaartjes, de catalogus, wijs je mensen de weg, ook inhoudelijk, je zorgt voor de apparatuur in een inspirerende omgeving.

Voor meer informatie en aanmelding: 06-52015729 of mail: zintuiglijkekunst@hotmail.com