 |
De opkomst van het anti-gevoelNa 11 september barstte de discussie los over de ongeveer 800.000 in Nederland wonende moslims. Tot de voorspelde spanningen in wijken met veel allochtonen hebben de aanslagen in Amerika niet geleid. Wel zeggen veel moslimjongeren aan den lijve te voelen dat de tolerantie is afgenomen. Een reportage vanuit de beroemde Utrechtse Kanaalstraat.De Iraanse eigenaar van een groentewinkel aan de Utrechtse Kanaalstraat vindt dat de poster in zijn winkel moet blijven hangen, die hij er kort na 11 september vorig jaar heeft opgeprikt. 'Als u weet dat niet elke Christen een moordenaar is, dan weet u ook dat niet elke moslim een terrorist is', leest sindsdien elke klant bij de kassa. Die poster blijft volgens hem hard nodig, ook nu de gemoederen weer wat zijn bedaard. In de Kanaalstraat, de zogenaamde kashba van Utrecht, zijn de moslims vaak in de meerderheid, met de vele Turkse, Marokkaanse en Iraanse winkeliers. De aankondiging van het gebed waaiert elke vrijdag uit de Turkse moskee over de straat, die bekend staat om zijn levendige wanordelijkbeid. Bijna elke grotere stad in Nederland heeft nu zo'n winkelstraat, met veel toko's en exotische groenten- en kledingwinkels. In de weken na 11 september waren veel winkeliers aan de Kanaalstraat bang dat er spanningen zouden ontstaan tussen de Nederlanders en de buitenlanders in de straat. Dat zou de zaken geen goed doen, vreesden ze. Bijna een jaar later is daar niets meer van te merken. ,,Alles is hetzelfde gebleven, je merkt hier niets van spanningen. Er zijn hier ook geen gevaarlijke moslims. Ik loop met een gerust hart over straat", zegt de 16jarige Lamiae. Zij verdringt zich met veel leeftijdsgenoten in Music Shop Al Kautar, voor de beste nieuwe rai-cd's. Muziek is interessanter dan politiek, vinden de Marokkaanse jongeren in de zaak.Maar niet alle winkelende moslimjongeren in de straat zijn zo optimistisch. Nursen Nunlu (28) ziet, met veel andere allochtone jongeren, 11 september als een breekpunt voor hun positie in Nederland. Er was daarvoor nooit al te veel aandacht aan hun aanwezigheid in het land besteed, en opeens werden ze op basis van hun geloof in verband gebracht met terrorisme, zeggen ze. Nunlu zegt dit in kleine dingen te merken. ,,Voor 11 september sprak ik onbekommerd Turks met mijn vrienden in de trein. Sindsdien doe ik dat niet meer. Een aantal keren begonnen medereizigers in de trein ongegeneerd denigrerend over ons te praten. Dat het zo slecht gaat met Nederland, dat ze te tolerant zijn geweest. Dat ze niet hebben geweten wat ze hebben binnengehaald. Dat er een grote opruimactie zou moeten komen. Ook keurige vrouwen van middelbare leeftijd deden aan dit soort gesprekken mee. Dan weet je niet wat je moet doen. Ik ben teleurgesteld in Nederland", vertelt ze. ,,Voel je dat zo? Ik heb nog niet zo veel van die haat van gemerkt", zegt haar vriendin Nurgul Tekinerdogan verbaasd. Haar zus Vidan (18) beaamt geschrokken te zijn van een artikel in de Viva, over een meisje dat bang zei te zijn geworden voor mosLims na 11 september. ,,Dat vind ik zo raar. Die mensen die die aanslagen hebben gepleegd, zijn terroristen, en daarom geen moslims. En wij zijn moslims, en geen terroristen", zegt Vidan Tekinerdogan. De aandacht voor moslims in Nederland is duidelijk toegenomen sinds 1I september. Veel in Nederland geboren jongeren van Marokkaanse en Turkse afkomst zeggen zich erover verbaasd te hebben dat ze sindsdien vaker in de eerste plaats worden bestempeld als moslims. Ook als ze niet naar de moskee gaan en dezeltde kleren dragen als hun autochtone leeftijdsgenoten. De jongeren zien een duidelijke lijn in de gebeurtenissen in het jaar na de aanslag. Een deel van de 800.000 moslims in Nederland deed niet mee aan de drie minuten stilte ter herdenking van de slachtoffers in New York. Met als meest genoemd argument dat ze het hypocriet zeiden te vinden, dat die slachtoffers wel werden herdacht, en niet die in bijvoorbeeld de Palestijnse gebieden en Bosnie. ,,Deze houding heeft Nederland verkeerd geinterpreteerd. Het was van: wie niet voor ons is, is tegen ons", zegt Nunlu. Het 'anti-gevoel' tegen moslims in Nederland is sindsdien volgens haar allee maar toegenomen. Zij en anderen zien een logische lijn van 11 september naar de opkomst van de Lijst Pim Fortuyn. ,,De discussies over het gevaar van de islam komen me de strot uit.Je bent opeens een apart deel van de samenleving, terwijl je hier bent opgegroeid en perfect Nederlands spreekt", zegt Nunlu. Zij en vele andere jongeren noemen het plan van LPF-minister Nawijn, om Marokkaanse criminele jongeren met een Nederlands paspoort uit te wijzen, als een voorbeeld van hoe de allochtonen in Nederland nu blijkbaar andere rechten worden toebedeeld dan autochtonen. ,,Het gekke is: ik zag die vijandigheid niet aankomen. V6Or 11 september dacht ik dat Nederland zo tolerant was. Het gevolg van deze nieuwe sfeer in Nederland is dat allochtonen zich nog meer in hun eigen groep zullen gaan terugtrekken", zegt Nunlu. In de stoffenwinkel Hajar Paleis liggen boeken in de etalage met titels als 'De correcte islamitische geloofsbelijdenis' en 'Kennismaking met de islam'. Vronwen kunnen er een nieuwe hoofddoek kopen. Verkoper Mustafa (20) zegt niets te merken van een groeiende angst voor de islam sinds 11 september. Juist integendeel, zegt hij. Na de aanslagen in Amerika kwamen naar zijn zeggen veel meer Nederlanders in zijn winkel om boeken over de islam te kopen. Het valt hem ook op dat sindsdien ook vaker Nederlandse meisjes een hoofddoek kwamen uitzoeken. ,,Steeds meer Nederlanders zijn door alle publiciteit ge~nteresseerd geraakt in de islam. Dat vind ik j uist positief", zegt Mustafa. Niet alle vrouwen in de winkel zijn het met hem eens. ,Je hoort op straat wel vaker opmerkingen over je hoofddoek. Ik ben bang dat dat voorlopig zo zal blijven", zegt de Amsterdamse Fatima Achamlal (22). Maar veel meisjes met hoofddoek zeggen zelfs daar niets van te merken. Zeker niet in de grote steden, waar in veel wijken vrouwen met hoofddoek al lang niet meer opvallen. 
Dat valt veel moslimjongeren wel op. Op plekken als de Kanaalstraat, waar autochtonen en allochtonen al jaren gezamelijk hun boodschappen halen, is de sfeer ontspannen gebleven. Maar juist op plekken waar weinig allochtonen zijn, voelen ze de gegroeide afkeer meer. ,,Er is iets open gebroken in Nederland na 11 september.Wij zullen als moslims nooit meer gewoon normaal zijn in Nederland. Ze blijven er nu op wijzen dat je anders bent. Het gevolg is dat ik ook negatiever ben gaan denken over Nederlanders", zegt Nursen Nunlu. ,,Nu moet je zelf ook niet gaan generaliseren", reageert haar vriendin Nurgul Tekinerdogan. |
